Jane Fonda
Jane Seymour Fonda; 21 Aralık 1937’de New York City’de, New York’ta dünyaya gelen Amerikalı bir oyuncu, aktivist ve eski bir manken olarak tanınır. Kariyeri boyunca aldığı ödüller onu yalnızca beyaz perdede değil, kamuya temas eden duruşuyla da öne çıkarır: iki Akademi Ödülü, iki Britanya Akademi Film Ödülü, yedi Altın Küre Ödülü, Primetime Emmy Ödülü, AFI Yaşam Boyu Başarı Ödülü, Golden Lion Onursal Ödülü, Onursal Altın Palmiye ve Cecil B. DeMille Ödülü bunların başında gelir. Sosyetenik Frances Ford Seymour ile oyuncu Henry Fonda’nın kızı olarak büyüyen Fonda, hem köklü bir sahne geleneğinin hem de oyunculuğun disiplinli dünyasının içinde şekillenmiştir. Oyunculuk yolculuğuna 1960 yılında Broadway’de sahneye çıkarak adım atar. There Was a Little Girl adlı oyundaki ilk çıkışı, En İyi Canlı Yapımda Yardımcı Kadın Oyuncu kategorisinde Tony Ödülü adaylığıyla taçlanır. Aynı yıl ekran karşısındaki ilk işini ise romantik komedi Tall Story ile yapar; bu başlangıç, onu kısa sürede farklı tarzları aynı doğal akışla taşıyabilen bir yüz hâline getirir. Özellikle 1960’lı yıllarda komedi türündeki performanslarıyla giderek daha geniş kitlelere ulaşır: Period of Adjustment (1962), Sunday in New York (1963), Cat Ballou (1965), Barefoot in the Park (1967) ve Barbarella (1968) onun yükselişini belirleyen yapımlar arasında sayılır. Barbarella’da birlikte anıldığı ve daha sonra ilk evliliğini gerçekleştirdiği isim, filmin yönetmeni Roger Vadim’dir. Akademi Ödülleri düzleminde yedi kez aday gösterilen Fonda, ilk adaylığını They Shoot Horses, Don't They? (1969) ile alır; ardından 1970’li yıllarda iki kez En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanarak zirveye yerleşir. Klute (1971) ve Coming Home (1978) ile bu iki önemli zaferi elde eder. Bunun dışında Julia (1977), The China Syndrome (1979), On Golden Pond (1981) ve The Morning After (1986) filmleriyle de adaylık kervanına katılır. Fonda’nın gişe çekiciliğini güçlendiren dönemsel başarıları ise Fun with Dick and Jane (1977), California Suite (1978), The Electric Horseman (1979) ve 9 to 5 (1980) gibi arka arkaya gelen filmlerle sürer. Ayrıca The Dollmaker (1984) adlı televizyon filmiyle Primetime Emmy Ödülü kazanır; böylece sahne ve sinema sınırlarının ötesinde, televizyonda da güçlü bir etki bırakır. 1982’de kariyerine bambaşka bir kapı açarak ilk egzersiz videosunu yayımlar: Jane Fonda's Workout. Bu çalışma, 20. yüzyılın en çok satan VHS’leri arasında yer alır; hatta serinin başlangıcı olduğu için Fonda’nın yalnızca bir oyuncu değil, aynı zamanda geniş kitlelere ulaşan bir yaşam tarzı anlatıcısı olduğunu da gösterir. Ardından gelen süreçte, sonraki 13 yıl boyunca toplamda 22 egzersiz videosu çıkarır ve bu serinin kolektif satışları 17 milyonu aşkın adede ulaşır. Özel yaşamında ise ikinci eşi Tom Hayden ile boşandıktan sonra 1991’de milyarder medya patronu Ted Turner ile evlenir. Bu dönemde bir süre sonra, Stanley & Iris (1990) ile biten ve ticari açıdan beklenen karşılığı bulamayan filmlerin ardından oyunculuktan emekli olur. 2001 yılında Ted Turner’dan boşandıktan sonra yeniden ekranlara dönüş yapar ve Monster-in-Law (2005) ile dikkat çeken bir geri dönüş gerçekleştirir. 2000’ler boyunca Georgia Rule (2007) dışındaki tek film olarak anılan bu çalışma, sonraki yıllarda yeniden canlanan bir üretim temposunun ön hazırlığı gibidir. Fonda, 2010’ların başında kariyerini daha güçlü bir şekilde yeniden başlatır; The Butler (2013), This Is Where I Leave You (2014), Youth (2015), Our Souls at Night (2017) ve Book Club (2018) gibi filmler bu yeniden ivmenin somut örneklerindendir. Öte yandan sahne tarafında da durmaz: 2009’da Broadway’e, sahneden 49 yıl aradan sonra 33 Variations adlı oyunla geri döner ve En İyi Kadın Oyuncu dalında Tony Ödülü için adaylık alır. HBO dizisi The Newsroom’da (2012–14) üstlendiği önemli tekrar eden rol ise ona iki Primetime Emmy Ödülü adaylığı getirir. Ayrıca 2009 ile 2012 yılları arasında beş ek egzersiz videosu daha yayımlar; böylece hem ekranda hem de kişisel antrenman kültürü alanında görünürlüğünü korur. Günümüzde Netflix’in komedi dizisi Grace and Frankie’de Grace Hanson karakteriyle yer alır. Dizi 2015’te yayımlanmaya başlar ve Fonda bu yapımdaki performansıyla Primetime Emmy Ödülü için adaylık ile birlikte üç Screen Actors Guild Ödülü adaylığı da elde eder. Filmografisi içinde öne çıkan yapımlardan biri olarak Kaos: Manson Vakası da bilinir.
Photos 19
Awards 25
-
Jane Fonda Humanitarian Award (2021)
Winner
-
100 Kadın (BBC) (2020)
Winner
-
Producers Guild Stanley Kramer Award (2019)
Winner
-
AFI Life Achievement Award (2014)
Winner
-
California Hall of Fame (2008)
Winner
-
Commandeur des Arts et des Lettres (1994)
Winner
-
Mini dizi ya da Filmlerde En İyi Kadın Oyuncu Emmy Ödülü (1984)
Winner The Dollmaker
-
Crystal Award (1981)
Winner
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1979)
Winner Coming Home
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1972)
Winner Fahişe
-
Hasty Pudding Woman of the Year (1961)
Winner
-
Theatre World Award (1960)
Winner
-
BAFTA En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
Winner
-
Emmy Ödülleri
Winner
-
Altın Küre Ödülleri
Winner
-
En İyi Kadın Oyuncu Tony Ödülü (2009)
Nominee
-
En Kötü Kadın Oyuncu Razzie Ödülü (1990)
Nominee Old Gringo
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1987)
Nominee The Morning After (film, 1986)
-
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1982)
Nominee Altın Göl
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1980)
Nominee The China Syndrome
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1979)
Nominee Coming Home
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1978)
Nominee Julia
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1972)
Nominee Fahişe
-
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (1970)
Nominee Son Gerçek
-
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Tony Ödülü (Oyun) (1960)
Nominee
Movies
Comments 0
Share your thoughts about this title
Sign InNo comments yet. Be the first to comment!