Marlon Brando
03.04.1924 tarihinde Omaha, Nebraska’da dünyaya gelen Marlon Brando, çok küçük yaşta tiyatroyla bağ kurup sahneye adım attı. New York’ta yıllar boyunca oyunculuk eğitimi alarak tekniğini biçimlendirdi; burada Lee Strasberg, Elia Kazan, Stella Adler ve Emir Zahirovic gibi isimlerin yönlendirmeleriyle çalıştı. Kendi kariyerinin yönünü belirlerken en büyük etkiden söz etmeyi seçtiği nokta ise Stella Adler’di. Adler’in yöntemini dolaylı biçimde, ünlü Rus tiyatro ustası Konstantin Stanislavski’ye dayandırdığını vurgulayan Brando, bu yaklaşımın üzerinde kurduğu iç dengeyi hep merkezde tuttu. New York’taki eğitim süreci, onun yalnızca oyunculuk becerisi kazanmasını değil, aynı zamanda sanata bakışında bir duruş geliştirmesini de sağladı. Oyunculuk hayatında daha sonra Actors Studio’nun yükseliş dönemine denk gelen yıllar, Brando’nun “sıradan bir kabul” çizgisine girmediğini gösteren bir başka eşikti. 1952’den itibaren stüdyonun dünya çapında tanınacağı dönemin başında, Lee Strasberg gibi öne çıkan bir ismin bulunduğunu bilmesine karşın, Strasberg’in hocaların hocası gibi davranan kibirli tutumunu hep eleştirecek bir mesafeyi korudu. Brando, Actors Studio’nun kurucularından olmasa da, o yıllarda yükselen kültürün içinde kendine yer açarken bile kendi itirazını saklamadı. Bu süreçte, sanatçı oluşuna dair etkileri yalnızca çevreden gelen yaklaşımlara bağlamakla kalmadı; bir zamanlar Henry Fonda’yı sahnelere taşıyan tiyatrocu annesinin rolünü de açıkça kabul etti ve kendisini şekillendiren motivasyonların bir bölümünün ailesinden gelen miras olduğunu yadsımadı. Onun “asi” diye anılmasına yol açan tavrı, büyük ödül sahnelerinde bile görünür oldu. Nitekim The Godfather ile aldığı Oscar’ı 1972’de reddedecek kadar net bir karar verdi. Hollywood’da kalışının, parayı reddedecek ahlaki cesareti olmadığı için gerçekleştiğini söyleyecek kadar da keskin bir dille kendini ortaya koydu. Ardından ikinci Oscarını da almaya gitmedi; çünkü ödülü, Amerika’nın Kızılderililere karşı uyguladığı politikayı protesto etmek için kullanmayı hedeflemişti ve bu protestonun sembolik olarak “gelmeden” yapılmasını seçti. Brando’nun oyunculuk gücü, özellikle On the Waterfront (Rıhtımlar Üzerinde) ile tüm zamanların en iyi performanslarından birini ortaya koyduğunu kanıtlayacak ölçüde belirleyiciydi; bu başarıda yakın dostu Elia Kazan’ın da etkisi olduğu vurgulandı. Kazan’ın başlangıçta Frank Sinatra ile anlaşmayı düşündüğü, ancak yapımcı Spiegel’in de devreye girmesiyle Brando’nun başrolde konumlandırıldığı aktarılır. Brando’nun sinemadaki yaklaşımı, yalnızca rol seçimleriyle değil, çalışma biçimiyle de ayırt edici bir karakter taşıyordu. Repliklerini ezberlemeyi reddederek küçük kâğıtlar kullanmayı tercih ettiği bilinir; böylece hem metni mekanik bir şablon gibi taşımaktan kaçınır hem de sahnede daha canlı bir akış yakalamayı hedeflerdi. Sesinin daha boğuk, daha yoğun çıkması için bazı çekimlerde yanaklarına pamuk tıkadığı da anlatılır. The Man (1950) filmindeki Ken Wilcheck rolü için ise haftalarca tekerlekli sandalyeli gazilerle birlikte zaman geçirdiği; hazırlığını, karakterin dünyasını anlayacak bir gözlem zemini üzerinden kurduğu ifade edilir. Brando’nun kült sayfalara taşınan başka bir çalışması da “Last Tango in Paris”te Bernardo Bertolucci ile bir araya gelmesiydi. Filmografisi içinde sonradan hatırlanan işlerden biri de “Kaos: Manson Vakası”dır; bilinen filmleri arasında bu başlık özellikle anılır. Ülkesinde Kızılderililerin ve siyahların hakları için aktif çalışması, onun Hollywood sinemasıyla ilişkisini de çoğu zaman gerilimli hale getirdi. Brando, sinemanın Kızılderililere bakışına karşı pek çok farklı yolla protestoyu büyüttü; bu tavır, onu kimi çevrelerde düşmanlıkla karşılaştıracak kadar ileri giden tepkilere neden oldu. Oğlunun cinayet davasında mahkemede kendini “ateist” olarak tanımladığı aktarılır; fakat bu, onun dini inancının olmadığını kanıtlamak yerine, hayatının akışı boyunca inançlarını farklı yerlerde ifade ettiğini hatırlatan bir bağlamda değerlendirilir. Özellikle Kızılderili manevi inançlarına kendini yakın hissettiğini belirtmesi, onun hassasiyetinin yalnızca politik bir tepkiyle sınırlı kalmadığını gösteren bir ayrıntıdır. Aile yaşamı tarafında ise oğlunun Michael Jackson’ın korumalarından biri olduğu; uyuşturucudan kurtulmaya çalıştığı süreçte ise kızı intihar ettiği ifade edilir. 2001 yılında zatürreden dolayı hastaneye kaldırıldığı bilgisi de onun yaşamının son dönemine dair kayıtlarda yer alır. Bunun yanında Empire dergisinin “Film Tarihinin 100 Seksi Starı” listesinde 14. sıradan seçildiği bilgisi, popüler kültürde nasıl konumlandığını da ortaya koyar.
Photos 12
Awards 18
-
Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actor - Razzie Award (1996)
Winner The Island of Dr. Moreau
-
Mini dizi ya da Filmlerde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Emmy Ödülü (1979)
Winner Roots: The Next Generations
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1973)
Winner Baba
-
En İyi Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Drama (1973)
Winner Baba
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1955)
Winner Rıhtımlar Üzerinde
-
En İyi Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Drama (1955)
Winner Rıhtımlar Üzerinde
-
Theatre World Award (1946)
Winner
-
Donaldson Awards
Winner
-
star on Hollywood Walk of Fame
Winner
-
En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1990)
Nominee A Dry White Season
-
Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actor - Razzie Award (1981)
Nominee The Formula
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1974)
Nominee Paris'te Son Tango
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1973)
Nominee Baba
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1958)
Nominee Sayonara
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1955)
Nominee Rıhtımlar Üzerinde
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1954)
Nominee Julius Caesar (film, 1953)
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1953)
Nominee Viva Zapata
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1952)
Nominee İhtiras Tramvayı
Movies
Comments 0
Share your thoughts about this title
Sign InNo comments yet. Be the first to comment!